تاریخ : 10. آبان 1395 - 8:23   |   کد مطلب: 1572
نگاهی به پدیده قاچاق پیاز زعفران به کشورهای دیگر و لزوم جلوگیری از آن
زعفران چینی و افغانی رقیب طلای سرخ ایران می شود
اگر تا پیش از این تنها هشدار‌هایی مبنی بر قاچاق پیاز زعفران به چین یا ورود زعفران بی‌کیفیت چینی به بازار جهانی داده می‌شد، اکنون چشم بادامی‌ها پا را از این فراتر گذاشته و در یک اقدام حساب شده در صدد قبضه کردن بازار جهانی زعفران هستند

به گزارش مهر مشرق ، گران ترین ادویه جهان است و نام طلای سرخ بر آن نهاده اند، صحبت از زعفران است، محصول استراتژیک خراسان جنوبی و شهرستان قاین، محصولی که این روزها فصل برداشتش است و کشاورزان استان سخت مشغول برداشت دسترنج یک ساله شان هستند. با این حال مشکلات زیادی بر سر راه زعفران کاران است، شاید خشکسالی و عدم توجه مسئولان به مصائب کشاورزان یک درد قدیمی باشد اما چند سالی است  آنها با پدیده جدیدی به نام قاچاق پیاز زعفران به استان ها و کشورهای دیگر روبرو هستند که این مسئله زنگ خطر را برای زعفران خراسان به صدا در آورده و بر مشکلات زعفران کاران افزوده است، مشکلی که در صورت عدم مدیریت مسئولان در آینده نزدیک می تواند جایگاه استان را در تولید زعفران به خطر بیندازد و کشاورزانی که از این طریق امرار معاش می کنند با مشکلات بیشتری روبرو کند.

*خودکفا شدن چین در زعفران با پیاز قاچاق ایرانی!

شاید اغراق نباشد که زعفران ایران در جهان بی رقیب است و خیلی ها برای آن سر و دست می شکنند اما صادرات زعفران گاهی با بی‌تدبیری‌هایی مواجه شده است و خام‌فروشی این محصول کمیاب در حال حاضر یکی از مهم‌ترین مشکلات موجود در صنعت تولید و صادرات زعفران كشور است كه به دليل نبود صنايع تبديلی و بسته‌بندی كافی در مناطق زعفران‌خيز پديد آمده و هر ساله زيان‌هايی را به كشاورزان و بازار صادراتی اين محصول وارد می‌كند.همچنین اگر تا چند سال پیش تنها در استان خراسان زعفران کاشت می شد، با پدیده قاچاق پیاز زعفران اکنون در 22 استان کشور، زعفران کاشته می شود. علاوه بر این پدیده قاچاق پیاز زعفران خراسان به کشورهای دیگر هم کشیده شده و سال‌های زیادی است که پیاز زعفران به چین و افغانستان قاچاق می‌شود و در سال‌های اخیر این دو کشور شروع به تولید زعفران کرده‌اند.

اگر تا پیش از این تنها هشدار‌هایی مبنی بر قاچاق پیاز زعفران به چین یا ورود زعفران بی‌کیفیت چینی به بازار جهانی داده می‌شد، اکنون چشم بادامی‌ها پا را از این فراتر گذاشته و در یک اقدام حساب شده در صدد قبضه کردن بازار جهانی زعفران هستند، تا جایی که به تازگی اعلام شده است: « چین اقدام به کشت زعفران کرده و به همین دلیل ورود زعفران ایرانی به چین ممنوع است.»غلامرضا میری نایب‌رئیس شورای ملی زعفران در این باره می گوید:« به تازگی چین اقدام به کشت زعفران کرده است و به همین دلیل مسئولان چینی ورود زعفران ایرانی به کشورشان را ممنوع اعلام کرده‌اند.سالانه ۳۰ تا ۴۰ تن زعفران به چین صادر می‌شد که با ممنوعیت اعمال‌شده این بازار را از دست دادیم. البته افرادی هستند که به صورت غیرقانونی اقدام به این کار می‌کنند که باید ریسک و خطر صادرات غیرقانونی را نیز درنظر بگیرند.»

*افغانستان جای ایران را می گیرد

دراین میان قاچاق پیاز زعفران در سایه غفلت مسئولان درآمد هنگفتی را برای افغان ها رقم زده ، حال بهتر است که مسئولان امر با کمی هوشیاری و نظارت از خروج قاچاق این محصول استراتژیک در چمدان ها و کیف های سودجویان جلوگیری نمایند تا شاهد رشد تولید طلای سرخ در سایر کشورها نباشیم.غلامرضا میری سابقه قاچاق پیاز زعفران به افغانستان را از 15 سال گذشته عنوان می کند و ادامه می دهد:« متاسفانه قاچاق پیاز زعفران از ایران تازگی ندارد و سابقه آن به 10 تا 15 سال قبل برمی گردد، اوج قاچاق پیاز زعفران از دولت گذشته قوت گرفت یعنی زمانی که به افغانی ها پیشنهاد کشت زعفران بجای خشخاش داده شد تا جلوی تولید مواد مخدر گرفته شود.قاچاق پیاز زعفران در تریلی‌های حامل محصولات کشاورزی از قبیل پیاز، سیب زمینی و... جاسازی و به افغانستان ارسال می‌شود.»میری با اشاره به قاچاق چشمگیر پیاز زعفران به افغانستان گفت:«در صورت ادامه این روند افغانستان به عنوان تولیدکننده مهم زعفران جایگزین ایران خواهد شد.»او در ادامه با اشاره به اینکه قاچاق زعفران بیشتر از مرزهای شرقی کشور انجام می‌شود، افزود:«در حال حاضر عمده کشت طلای سرخ در بسیاری از شهرها و روستاهای هم مرز با افغانستان انجام می‌شود.»

نایب رئیس شورای ملی زعفران با بیان اینکه افغانستان رقیب بسیار سرسختی در حوزه هند برای زعفران ایرانی است، گفت: «هندوستان برای واردات زعفران از افغانستان هیچ تعرفه‌ای در نظر نگرفته و این در حالی است که این تعرفه برای تجار ایرانی وجود دارد.»میری با تأکید بر اینکه باید خطر افغانستان را برای تجارت زعفران در کشور جدی گرفت، خاطرنشان کرد:« در واقع باید گفت حمایت‌های مالی، سیاسی، اقتصادی و مواردی از این دست که از تجار افغانستان انجام می‌شود، برای تجار ایرانی وجود نداشته و ممکن است در آینده‌ای نزدیک با سیاست افزایش تولیدی که افغانستان در دستور کار قرار داده، بسیاری از بازارهای ایران را به‌دست گیرد.در افغانستان امکانات بالقوه بسیار زیادی از جمله خاک حاصلخیز، نیروی کار ارزان، آب فراوان و سایر مواردی از این دست وجود دارد که ادامه فعالیت را سخت کرده و باید برای آن اقداماتی در دستور کار قرار داد.»

کیانوش شیرمحمدی کارشناس کشاورزی هم در خصوص قاچاق پیاز زعفران به افغانستان معتقد است، افغان ها با ادامه این وضعیت در سال های آینده می توانند رقیب ایران در صادرات شوند:« افغانستان بدلیل دارا بودن زمین های حاصلخیز و آب کافی اقدام به کشت زعفران می کند و تا 1 الی 2 سال آینده قادر به صادرات این محصول به دیگر کشورهای منطقه خواهد بود.»وی در خصوص دو معضل اصلی بسته بندی و قاچاق پیاز زعفران که از مشکلات عمده این محصول است،گفت :« زعفران و پیازچه زعفران متاسفانه از کشور ما به راحتی به کشورهایی نظیر ترکیه ،اسپانیا ، افغانستان قاچاق می شود و همین امر موجب شده زعفران ایرانی با بسته بندی های جدید و با نام همان کشورها صادر شود.»

سعید باستانی نمایده مردم تربیت حیدریه،زاوه و مه ولات درمجلس نیز در خصوص وضعیت تولید زعفران  درکشور هم نسبت به قاچاق پیاز زعفران به افغانستان هشدار می دهد:« برای هماهنگی برای کشت زعفران باید این محصول با نگاه ملی زیرکشت برود و این در حالی است که در سالهای اخیر به علت اهمال کاری های انجام شده پیاز زعفران قاچاق شده است که این امر نمی تواند در زمینه تولید زعفران ایرانی امری مناسب تلقی شود.»وی با بیان اینکه ما به محصول زعفران منطقه ای نگاه کردیم؛اما متاسفانه این نگاه زمانی می تواند بهینه باشد که ملی باشد،تصریح کرد:« قاچاق پیاز زعفران به افغانستان می تواند در روزگاری سبب شود افغانستان جایگاه بازار زعفران را از ما بگیرد.»

*ضرورت برندسازی در حوزه صادرات و برطرف کردن مشکلات تولید

با توجه به قاچاق پیاز زعفران و روی آوردن دیگر کشورها به کاشت این محصول گرانبها، کارشناسان برندسازی برای صادرات و رسیدگی به مشکلات کشاورزان در جهت افزایش و بهبود شرایط کاشت این محصول در داخل کشور را راه مقابله با این مشکل عنوان می کنند.در حوزه صادرات، مدیرعامل صندوق توسعه زعفران برندسازی در حوزه زعفران را ضروری می داند. علی شریعتی مقدم می گوید:« به دلیل روی آوردن بسیاری از کشور ها از جمله افغانستان به تولید زعفران در آینده نه چندان دور بازار صادرات این محصول بومی ایران بسیار سخت و غیرقابل پیش بینی خواهد بود.به همین خاطر برندسازی در حوزه صادرات زعفران با توجه به شکل گیری شرایط جدید بسیار مهم و اساسی است. برندسازی در حوزه صادرات زعفران ضروری است. »همچنین رمضانعلی سبحانی فر عضوکمیسیون صنایع و معادن مجلس طرح ملی زعفران راهکار مناسبی برای بهبود وضعیت زعفران ایرانی عنوان می کند:«قاچاق پیاز زعفران عاملی برای تولید بدل زعفران ایرانی است و این درحالی است که  باید هرچه سریعتر جلوی قاچاق پیاز زعفران به خارج از کشور گرفته شود؛ زیرا درغیر اینصورت  یک محصول بی کیفیت را پس از قاچاق پیاز زعفران در خارج از کشور تولید می‌کند و سپس  با زعفران ناب ایرانی ادغام می‌کنند که این امر به زعفران ایرانی خدشه وارد می‌کند.

نایب رئیس شورای ملی زعفران هم بر رسیدگی به مشکلات کشاورزان برای مقابله با ورود دیگر کشورها به کاشت زعفران تاکید می کند:« اگر چه انحصار تولید زعفران جهان در دست ایران است اما هنوز برداشت این در کشور به روش 400 سال پیش انجام می شود و در این زمینه نوآوری انجام نشده است.توجه به زعفران و رفع مشکلات پیش روی تولید و عرضه این محصول راهبردی می تواند راهکاری برای افزایش توان اقتصادی و اشتغال باشد. کشت زعفران به عنوان محصولی راهبردی و ارزشمند به لحاظ ارزآوری و اشتغالزایی با هیچ صنعت و محصول دیگری قابل مقایسه نیست.»میری در این رابطه از کم کاری دولت انتقاد می کند و حمایت دولت از کشاورزان را خواستار می شود:« به رغم تاکید بر اقتصاد مقاومتی و نقش زعفران در تحقق آن به نظر می رسد درک درستی از جایگاه و نقش این محصول برای تقویت بنیه اقتصادی و تحقق اقتصاد مقاومتی وجود ندارد.در دولت گذشته نه تنها مشکلات حوزه زعفران مرتفع نشد بلکه بیشتر هم شد، دولت کنونی هم منابعی برای اجرا و پوشش حمایتی از این محصول ندارد.البته می توان با در نظر گرفته یارانه ها در این بخش حمایتهای لازم را از فعالان کشت و تولید زعفران صورت داد.تولید زعفران برای ایران 500 میلیون دلار ارزآوری دارد و این ارزشمندی باید مورد توجه مسئولان قرار گیرد تا برنامه های حمایتی و نوآوری در این زمینه اجرا شود.»

دیدگاه شما

http://ommatevahed.com/