تاریخ : 9. مرداد 1396 - 9:05   |   کد مطلب: 1821
گزارش مهر مشرق از پدیده تک فرزندی در کشور و مقایسه آن با آمار استان
خراسان جنوبی ها تمایل به فرزند بیشتر دارند
دانشگاه علوم پزشکی بیرجند به منظور تبیین و آشنایی عوامل تک فرزندی، پیامدها و راهکارهای مقابله با آن، همایش پیامدهای تک فرزندی بر سلامت خانواده را برگزار کرد، در این همایش عنوان شد که وضعیت استان خراسان جنوبی در فرزندآوری و همچنین تمایل والدین برای فرزندآوری در بین استانهای کشور در جایگاه مطلوبی قرار دارد که ناشی از فرهنگ و سبک زندگی اسلامی –ایرانی مردم این استان است

به گزارش مهر مشرق ، هفته گذشته بود که دانشگاه علوم پزشکی بیرجند به منظور تبیین و آشنایی عوامل تک فرزندی، پیامدها و راهکارهای مقابله با آن، همایش پیامدهای تک فرزندی بر سلامت خانواده را برگزار کرد، در این همایش عنوان شد که وضعیت استان خراسان جنوبی در فرزندآوری و همچنین تمایل والدین برای فرزندآوری در بین استانهای کشور در جایگاه مطلوبی قرار دارد که ناشی از فرهنگ و سبک زندگی اسلامی –ایرانی مردم این استان است اما آمار دیگری نشان می داد که خراسان جنوبی هم در جمع ده استانی قرار دارد که جمعیت سالمند آن روبه افزایش است یعنی در بین 31 استان کشور رتبه نهم!

* 19 درصد خانواده های کشور یک فرزند دارند

در ادامه با نگاهی به دیدگاه اعتقادی در کثرت اولاد، به علل و عوامل رشد تک فرزندی در خانواده های ایرانی می پردازیم؛ اما قبل از آن، باید یادآوری کنیم که نیروی انسانی یکی از فاکتورهای قدرت دولت‌هاست که از کارکرد خانواده‌ها یعنی فرزندآوری حاصل می‌شود. این مهم در فرهنگ ایرانی- اسلامی هم تأکید شده است، چرا که وقتی جمعیت یک نظام قابل توجه می شود، نظام جامعه قدرتمند شده و افراد برای نظام جان فشانی و فداکاری می کنند.

کثرت اولاد از دیدگاه اعتقادی نه تنها منع نمی‌شود، بلکه از آن به عنوان مجاهده و حسنه یاد شده است. اما گاهی اقتضائاتی در یک نظام صورت می‌گیرد که کشور ظرفیت پذیرفتن آن جمعیت را ندارد، این موضوع در دورانی برای کشور ما نیز اتفاق افتاد، اوایل انقلاب به دلیل عدم مدیریت و نبود زیرساخت‌های متناسب برای استفاده بهینه از نیروی انسانی، سیاستی از طرف مسئولان ابلاغ شد که جمعیت را به طور موقت کنترل کنند.اگر چه تبلیغات در جهت اجرای سیاست «فرزند کمتر زندگی بهتر» و فشارهای اقتصادی و جنگ تحمیلی 8 ساله در کشور باعث شد که مردم به طور فزاینده‌ای به این سیاست روی آورند و در کوتاه مدت زنگ خطر جمعیت به صدا درآمد، اما تا پیش از اجرای این طرح، فرزندآوری در کشور سیر طبیعی داشت و خانواده ها با داشتن چند فرزند، به دور از هرگونه نگرانی روزگار می گذراندند. فرزندانی که انتظارات کمی داشتند و با رسیدن به سن کار و فعالیت اقتصادی، وارد عرصه تولید و بازار کار می شدند اما در گذر به سمت نوگرایی، این روند تغییر کرد و مسیر وارونه به خود گرفت و الگوگیری خانواده‌ها از سبک‌های جدید زندگی متأثر از غرب روند افزایشی داشت به گونه‌ای که می‌توان تغییر روش زندگی، دشواری‌های اقتصادی، مسأله تحصیل و اشتغال بانوان و در نتیجه ازدواج در سنین بالا را از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده تک‌فرزندی و کاهش نرخ باروری عنوان کرد و بنا به بررسی‌های انجام شده در سال‌های اخیر، تقریبا 19 درصد خانواده‌ها در کشور تک فرزند هستند.

*آسیب های تک فرزندی در سطح جامعه و خانواده

این آمار چندان هم غریب به نظر نمی رسد چراکه با کمی جستجو در اطرافمان خانواده هایی را مشاهده می‌کنیم که به رغم شرایط مالی مناسب و زندگی به دور از نگرانی مالی، تک فرزندی را اختیار کرده اند. توجه به خود و بهره بردنِ بیشتر از زندگی از دلیل های روی آوردن والدین به تک فرزندی است. والدینی که تلاش می کنند امکانات زندگی خود را به جای تقسیم با چند فرزند با یک فرزند تقسیم کنند. نتیجه این تقسیم نادرست، افزایش سطح انتظار و رشد مصرف گرایی در میان فرزندان است که به مرور باعث می شود ساختار خانواده از «گسترده» به «هسته‌ای» گردد و به پدیده تک فرزندی که در علم جامعه شناسی به «امپراطوران کوچک» معروف است بینجامد.

از جمله پیامدهای این آسیب اجتماعی و سیاسی، کم‌شدن جمعیت کشور و نیروی فعال جامعه و افزایش جامعه سالمند، فرزندسالاری، بلوغ زودرس، کاهش انسجام خانواده و در نتیجه انزوای افراد  نام برد.

*آمار بالاتر خراسان جنوبی نسبت به آمار کشوری

 با توجه به آسیب‌های اجتماعی و فردی ناشی از تک‌فرزندی، وزارت بهداشت برای رسیدگی به این معضل موظف به اجرای کامل بند یک سیاست های کلی جمعیت ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری مبنی بر ارتقای پویایی، بالندگی و جوانی جمعیت با افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جانشینی است. بنابراین وزارت بهداشت تلاش می کند تا میزان باروری را به بالای عدد 2.1 برساند که طبق اعلام مرکز آمار براساس سرشماری سال 1390 میزان باروری در کشور 1.8 درصد که در خراسان جنوبی 2.5 درصد بوده است. براساس سرشماری سال 95 توزیع نسبی خانوارها بر حسب تعداد افراد خانوار در کشور 3.3 و در خراسان جنوبی 3.4 گزارش شده است که نشان می دهد در خراسان جنوبی خانواده‌ها به داشتن بیش از یک فرزند تمایل دارند.

حال برای جلوگیری از عدم فرزندآوری 19 درصد جامعه (4میلیون و 800 هزار خانواده) اقداماتی از قبیل رفع موانع ازدواج، تسهیل و ترویج تشکیل خانواده و افزایش فرزندآوری، کاهش سن ازدواج و حمایت از زوج‌ های جوان و توانمندسازی آنان در تأمین هزینه‌ های زندگی و تربیت نسل صالح و کارآمد، می‌بایست با فرهنگ‌سازی و مشارکت مردم، خانواده ها و نخبگان و آگاهی بخشی از عواقب سالمند شدن جمعیت، امری جهادی صورت گیرد چرا که در صورت نادیده گرفتن این موضوع در آینده‌ای نه چندان دور یکی از مهمترین‌عوامل قدرت دولت که همان«نیروی انسانی» است بر اثر کم‌توجهی با بحران مواجه خواهد شد.

*کودکی را از فرزندانتان نگیرید

در پایان می‌توان گفت دوران کودکی فرایندی است که باید چشیده شود، مسابقه‌ای نیست که هر چه سریع‌تر به پایان رسد و لذا باید حق گذر از این مسیر برای هر فرزندی تضمین شود، تا مسیر زندگی را با روال طبیعی و به شیوه خودش طی کند. تک‌فرزندی به خودی خود فرصت تجربه نمودن تمام عیار دوران کودکی را از فرزندمان می‌گیرد و شاید به همین علت باشد که «استانلی هال» مؤسس و نخستین رئیس انجمن روانشناسی امریکا معتقد است که «تک فرزند بودن به خودی خود یک بیماری است» و برعکس کثرت فرزند به اندازه‌ای مهم است که مصداق بارز آن در کلام پیامبر اکرم (ص) است، که می‌فرمایند: «فرزندانتان را زیاد کنید، چرا که روز قیامت با کثرت امت خودم نسبت به دیگر امت‌ها به خود می‌بالم» (اصوال کافی).

دیدگاه شما

http://ommatevahed.com/